11 کلمه ترکی غیر قابل باور

قبایل ترک زبان در مناطق جغرافیایی بی شماری زندگی کرده اند و با بسیاری از فرهنگ ها و زبان ها در تعامل بوده اند. به همین دلیل، زبان آنها از این فرهنگ ها وام گرفته است. نکته جالب توجه این است که با گذشت زمان، این کلمات آوای ترکی به دست می آورند و به گونه ای تکامل می یابند که در حروف اصلی و هارمونی های حروف صدا دار جزئی نیز، جای می گیرند.

به عنوان مثال کلمات Asya و Avrupa را می توان نام برد. ما در این صفحه قصد داریم تا کلمات ترکی را بررسی کنیم که شما هرگز باور نخواهید کرد که در واقع این کلمات از کلمات دیگر وام گرفته شده اند.

1- Kaldırım: (پیاده رو) اگر گمان می کنید که این کلمه از فعل ترکی kaldırmak وام گرفته شده است، باید بگوییم که سخت در اشتباه هستید. بلکه indirim در این لغت برعکس خواهد بود. در واقع، Kaldırım از کلمه یونانی kallidrómos (καλλιδρόμος) و به معنی جاده خوب و زیبا نشأت گرفته است. Kalo (زیبا) + drom (جاده)؛ ما با همان کلمه drom در hippodrome روبرو می شویم.

2- Boğa yılanı: (مار گوفر) این مار ها دشمنان خود را با فشردن آنها، به کام مرگ می کشانند. (boğmak) با این حال، boğa yılanı قطعا از فعل boğmak مشتق نشده است. این مار ها معمولا در آفریقای جنوبی و ماداگاسکار زندگی می کنند و می توانند همزمان یک جگوار یا یک خوک را بخورند.

به این مار ها در زبان محلی آن منطقه،boa گفته می شود؛ بنابراین، طرز صحیح نوشتن آن، فقط Boa خواهد بود، مانند Piton یا Anaconda. با این حال boğa yılanı کاملا منطبق بر یک تصادف خوش شانس بوده است.

3- Aferin: (خوب انجام شده) این کلمه مدت زیادی در زبان ترکی بوده است که مانند بسیاری از زبان ها، به نظر می رسد که یک کلمه ترکی است. اولین ظهور این کلمه در زبان ترکی، قبل از 1500 بوده است.

این واژه از واژه فارسی āfirīn (آفرين) وام گرفته شده است و با گذشت زمان، تکامل می یابد تا در هماهنگی اصلی آواها جای گیرد. معنی اصلی آن تشویق در فارسی است که اکنون در ترکی به عنوان bravo استفاده می شود.

4- Kilit: (قفل) زبان ترکی، این کلمه را از زبان فارسی kelīd (كليد) وام گرفته است و به معنی anahtar یعنی کلید است. از طرف دیگر، زبان فارسی این کلمه را از یونان باستان kleid (κλεïς) وام گرفته است.

این کلمه یونانی از ریشه هندوپایی klau* گرفته شده است (همچنین به اسپانیایی بستن یا la clave را به ما یادآوری می کند). از طرف دیگر، Anahtar از یونانی با معنای aniχtēri (ανοιχτηρι) در معنی açkı، açacak (با مضمون باز کردن درب) می آید.

5- Menderes: (آب پیچدار) (به شباهت نگاه کنید!) همین کلمه امروزه در یونان جدید نیز با عنوان méandros μαίανδρος وجود دارد. منابع ترکی می گویند که این کلمه به عنوان رودخانه ای در استانبول (رودخانه Menderes امروزی) وارد یونان باستان می شود. Etymonline توضیحات زیر را برای کلمه meanderin ارائه می دهد:

از یونان Maiandros، نام رودخانه ای در Caria* و به دلیل مسیر پر پیچ و خم استفاده شده است. (یونانیان از این نام به صورت مجازی برای الگو های پیچ در پیچ استفاده می کردند). برای تحلیل این کلمه، از منبع سورس اشاره به رودخانه ها از سال 1590 به انگلیسی استفاده شده است.

(Caria* منطقه ای باستانی در آناتولی غربی است.)

Menderes در ترکی یعنی: بستر رودخانه ای که در پایه های تنگه کم شیب و شبیه حرف S که در دشت ها کشیده شده و در جریان است.

6- Anadolu: سرزمین بین فرات و دریای اژه شرقی در یونانی قرون وسطایی که Anatolía (ανατολία) نامیده می شده است. جدید ترین مردمان آناتولیا اکنون همین سرزمین را Anadolu می نامند. اولین شکل ظاهری این کلمه به شکل Düsturname-i Enveri (1456) است.

این کلمه یونانی از یونان باستان anatolē (ανατολή) گرفته شده است و به معنای واقعی کلمه به معنای طلوع است که نشان دهنده زمان طلوع خورشید از سواحل شرقی دریای اژه است.

7- Efendi: (استاد، آقا) اگر کسی نام شما را صدا کرد تا بگوید که من اینجا هستم، می گویید efendim، یا اگر متوجه نمی شوید که چه چیزی گفته است، برای تکرار دوباره آن، باید بگویید efendim. این عبارت رایج و مفید در واقع از یونان قرون وسطی avthéntis (αυθέντης)، به معنی سلطنتی آمده است. (این کلمه شبیه Bey است که در ادامه بعد ریشه شناسی آن را بررسی می کنیم.)

8- Bey: (آقا) efendi. این کلمه از زبان سغدی آمده است که تا قرن 9، وسیله ارتباطی در جاده ابریشم بوده است. ریشه های این کلمه را می توان در زبان اوستایی و سانسکریت جستجو کرد. (زبان های هندواروپایی)

9- Avanak: (ساده لوح) ریشه یابی این کلمه از ارمنی وام گرفته شده است (شکل اصلی آن به صورت յավանակ است). اولین حضور این کلمه در زبان ترکی، در سال 1876 می باشد.

Lugat-ı Osmani)، (Ahmet Vefik Paşa، در حقیقت، لغت نامه عثمانی، این کلمه را به عنوان شخص احمق تعریف می کند. معنی اصلی آن در ارمنی، کره خر است. این واژه ارمنی را می توان تا فارسی قرون وسطی از 5 و 6 جستجو کرد. قرن ها در فارسی قرون وسطی به صورت yavān / yuvān (جوان) وجود دارد و ما را به یاد civan می اندازد. (سیوان: مرد جوان، جوان)

10- Temel: (پایه) این لغت از کلمه یونانی themélio (θεμέλιο) آمده است. پایه یک مجسمه در یونانی themélio نامیده می شود. اولین ظهور این لغت در زبان ترکی، در قرن پانزدهم در زمان ترکی عثمانی بسیار رواج داشته است و امروزه همان معنی را حفظ می کند. جای تعجب است که Temel، قهرمان معروف شوخی های ترکی، نام خود را از یونان گرفته است.

11- Kermes: (نمایشگاه، فروش خیریه) ما در بسیاری از زبان های تصادفی با یک کلمه روبرو هستیم (Kermesse به اسپانیایی و فرانسوی است.) اولین ظهور این لغت در زبان ترکی در سال 1935 می باشد.

این کلمه از لغت فرانسه kermesse وام گرفته شده است که به معنای فروش خیریه پس از مراسم تشریفات روز یکشنبه است. این یک کلمه ترکیبی از یونانی kýrios κύριος است. (Gr. Lord، god) و missa در زبان لاتین (masa به معنی مراسم یکشنبه است) که اولین بار در زبان آلمانی ظاهر شده است.